واکسن سینوفارم چطور عمل میکند و چه عوارضی دارد و تفاوت آن با واکسن آسترازنکا در چیست؟

عوارض واکسن کرونا چیست و تفاوت آن با آسترازنکا

واکسن های عمده ای که این روزها بیشتر در کشور مورد استفاده قرار میگیرد، اغلب سینوفارم است. شرکتی به همین نام در چین در ژانویه 2020 اقدام به تولید واکسن سینوفارم برای ایمنی در برابر کرونا کرد. ما در این مقاله به چگونگی کارکرد، عوارض جانبی تزریق و در انتها به مقایسه آن با آسترازنکا در ایمنی که سهم خوبی از مصرف واکسن را در ایران به دست آورده است، میپردازیم.

واکسن سینوفارم چطور کار میکند؟

در اوایل سال 2020، موسسه محصولات بیولوژیکی پکن واکسن کرونا ویروس به نام BBIBP-CorV را تولید کرد. آزمایشات بالینی که توسط شرکت دولتی سینوفارم انجام شده بود، نشان داد که میزان اثربخشی آن در برابر کرونا 79 درصد است. چین واکسن را تأیید و خیلی زود صادرات آن را به کشورهای دیگر آغاز کرد. پس از چندی سازمان بهداشت جهانی نیز اثر بخشی مشابه 78.1  را برای آن قائل شد.

واکسنی از جنس کووید-19

این واکسن با آموزش سیستم ایمنی بدن برای ساخت آنتی بادی علیه کرونا ویروس کار می کند. آنتی بادی ها به پروتئین ها چسبیده و کاری مشابه ویروس کرونا در موقع ورود در بدن انجام میدهند.

برای ساخت این واکسن، سه نوع ویروس کرونا را از بیماران کرونایی چینی جمع آوری کردند. آنها یکی از انواعی که قادر بود به سرعت در سلول های کلیه میمون رشد کند را انتخاب کردند و شروع به ساخت واکسن کردند.

واکسن سینوفارم چطور کرونا را از بین میبرد؟

هنگامی که محققان منبع عظیمی از ویروس های کرونا تولید کردند، آن ها را با یک ماده شیمیایی به نام بتا پروپیولاکتون آغشته کردند. این ترکیب با پیوند به ژن های آن ها، ویروس را غیرفعال کرد. طی این فرایند ویروس غیرفعال شده و ابتلا و تکثیر وجود ندارد. در واقع بیش از یک قرن است که از ویروس های غیرفعال برای درمان بیماری ها استفاده می شود.

سلول T میتواند به سیستم تشخیصی کمک کرده زمانی که فعال میشود، سلول های ایمنی را برای واکنش نشان دادن به واکسن یاری کند. سلول B هم کارکرد مشابهی داشته، اطلاعات ویروس را تا سالها و بعضا تا دهه در خود حفظ میکند و تا حدودی میتواند قسمتی از ویروس یا همه آن را ببلعد. هدف اصلی در این فرایند نابودی پروتئین های اسپایک بوده که ابتدا سلول تی و سپس سلول B در پی آن وارد عمل میشوند.

در نهایت امر، آنتی بادی هایی از دل این فرایند تولید میشوند که در مواجهه ی واقعی با کرونا از خود مقاومت نشان میدهند.

واکسن سینوفارم چطور ویروس کرونا را از بین میبرد؟

سینوفارم چه عوارضی دارد؟

واکنش ها به واکسن سینوفارم به ترتیب زیر است:

  • عوارض عادی: بثورات، خارش، اسکلرومادرمی،  تورم و در حالت غیر عادی آریتمی قلبی
  • عوارض شدید: تب، خستگی بیشتر نسبت به حالت عادی، درد عضلانی، حالت تهوع، تنگی نفس، سرفه، عطسه، سرگیجه، خشکی گلو و….
  • عوارض حاد و بسیار نادر: لرز، از دست دادن چشایی، خونریزی بینی، آسم، مشکل لوزه، تاخیر در قاعدگی، سوزش چشم، گوش درد، فشار خون بالا، گوش درد و…

در صورت طولانی شدن عوارض پس از تزریق واکسن حتما توسط پزشک معاینه شوید و در صورت لزوم تست PCR نیز بدهید.

عوارض جانبی آسترازنکا

از جمله عوارضی که میتواند پس از تزریق واکسن آسترازنکا به سراغتان بیاید موارد زیر است:

  • درد یا حساسیت در محل تزریق
  • بیحالی
  • سردرد
  • درد عضلات
  • تب و لرز

چیزی که بررسی ها و مشاهدات نشان داده است، مصرف کنندگان آسترازنکا بیش از سینوفارم دچار حالت های تب و بیحالی یا سایر عوارض میشوند.

مقایسه تاثیر سینوفارم و آسترازنکا در برابر کرونا

اثر سینوفارم در برابر کرونا

واکسن سینوفارم شباهت زیادی به CoronaVac، واکسن دیگر چینی داشته که هر دو بر اساس نسخه غیرفعال کرونا است. این واکسن پس از آنکه شرکت سینوفارم اعلام کرد بی خطر و موثر در جلوگیری از عفونت های شدید کووید است، توسط نهادهای نظارتی کشورهایی چون امارات متحده عربی و بحرین تأیید و استفاده شد.

در 25 مه، یک مطالعه بزرگ در مجله انجمن پزشکی آمریکا (JAMA) منتشر شد که کارایی واکسن چینی را تأیید کرد. این مطالعه شامل 40،000 داوطلب در مراکز واکسیناسیون کشورهای مصر، امارات متحده عربی، بحرین و اردن بود. محققان دریافتند که واکسن سینوفارم 72 تا 78.1 درصد در برابر کرونا موثر است، که مطابق با نتایج سازمان بهداشت جهانی است.

بر اساس آخرین گزارشات، هنوز مشخص نیست که آیا واکسن سینوفارم در برابر نوع جدید دلتا، لامبدا و یا مو تاثیر بسزایی خواهد داشت یا نه.

اما یک بررسی جدیدتر در سریلانکا نشان داد که واکسن سینوفارم در مقایسه با عفونت طبیعی، پاسخ ایمنی مشابهی را در برابر نوع دلتا ایجاد می کند. علاوه بر این پس از انجام تحقیقات و آزمایشات گسترده، وزارت بهداشت و پیشگیری امارات متحده عربی اعلام کرد که واکسن چینی قابلیت استفاده برای کودکان و نوجوان 3 الی 17 سال را دارد.

اثر آسترازنکا در برابر کرونا

تجزیه و تحلیل داده های آزمایش فاز 3 آسترازنکا در ماه مارس نشان داد که این واکسن 76 درصد در کاهش خطر  عوارض آشکار کرونا، 15 روز یا بیشتر پس از دریافت دوز و 100 درصد در برابر بیماری های شدید مقاومت از خود نشان میدهد. این شرکت همچنین گفت که واکسن 85 درصد در پیشگیری از کرونا در افراد بالای 65 سال تاثیر از خود نشان داده است.

البته برخی بررسی ها تاثیر این واکسن را تا 90 الی 92 دصد هم ثبت کرده اند.

بررسی جدید مرکز سلامت عمومی انگلستان بیانگر آن است که این واکسن در برابر کرونای هندی 60 درصد و در برابر نوع انگیسی 66% اثر بخشی داشته است.

البته تاثیر این واکسن در جلوگیری از بستری شدن افراد در برابر کرونا دلتا تا 92 درصد ذکر شده است. یک تیم تحقیقاتی در دانشگاه آکسفورد اعلام کرده است که با احتساب فاصله میان دو دوز، این واکسن تا 10 ماه پاسخ ایمنی خواهد داشت و 6 ماه پس از دوز دوم امکان تزریق دوز سوم و یادآور وجود داد.

البته این 10 ماه ایمنی هنوز به طور کامل قابل اثبات و تایید نیست. اما آنچه از گفته های مجامع علمی و جهانی بر می آید، آسترازنکا گزینه مناسب تری نسبت به سینوفارم برای پیشگیری از کرونا محسوب میشود.

تفاوت واکسن سینوفارم و آسترازنکا در چیست؟

بعد از تزریق واکسن چه کار کنیم؟

اغلب عوارض جانبی کم و موقتی هستند و طی 1 الی 2 روز برطرف می شوند. البته ممکن است عوارض جانبی کمیاب و غیر معمولی داشته باشید. به همین سبب شما میتوانید در صورت داشتن علائم شدید با استفاده از قرص استامینوفن (فاقد کدئین) در هر 8 ساعت از میزان تب و بدن درد خود بکاهید.

همچنین در صورتی که میخواهید از ایمنی بدن خود در برابر واکسن اطلاع پیدا کنید، میتوانید از تست آنتی بادی اسپایک استفاده کنید.

چه کسانی نباید واکسن بزنند؟

  • افرادی که سابقه آنافیلاکسی و حساسیت شدید نسبت به هر یک از اجزای واکسن (از جمله پروتئین) دارند نباید از آن استفاده کنند.
  • افرادی که دمای بدن آنها بیش از 38.5 درجه سانتی گراد است باید واکسیناسیون را تا زمانی که تب نداشته باشند به تعویق بیندازند.
  • افرادی که مشکوک به ابتلا به ویروس کرونا هستند. (که حتما قبل انجام واکسیناسیون باید تست PCR بدهند)

سخن پایانی

در مجموع، هرچند عوارض جانبی آسترازنکا در موقع تزریق بیشتر و ناراحت کننده تر است، اما به نظر میرسد به همان میزان اثرگذاری بیشتری هم دارد. البته قطعیت صد در صدی برای این گفته وجود ندارد.

در نهایت متوجه این موضوع میشویم که تمام واکسن های تایید شده توسط سازمان بهداشت جهانی در برابر کرونا موثرند و نبود یکی از گزینه ها نباید شما را از تزریق واکسن دیگر منصرف کند.

 

نویسنده: محمد جواد میدان دل

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.